Yüksek enflasyon Nebati’yi de yaktı

TL’nin kıymeti fikir Gömü, ‘enflasyon arttıkça artan’ faizle borçlanmaya başladı, borcun vadesi kısaldı, borçlanmanın devlete maliyeti iki katına çıktı.

Yüksek enflasyon Nebati’yi de yaktı

Halkı geçim sıkıntısına düşüren yüksek enflasyon devletin borçlanma dengelerini de alt üst etti. Enflasyonun çift haneye çıkmış olduğu 2017 yılından bu yana devletin ‘enflasyon arttıkça artan’ faizlerle yapmış olduğu borçlanma 3 kat birden terfi etti. Borçlanmanın vadesi kısalırken maliyeti pahalandı. Gömü ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin, “Yüksek faiz isteyenleri tokatladık” sözlerinin aksine bilhassa son dönemde Gömü’nin rantiyeye ödediği faiz katlanarak arttı.

BELİRSİZLİK ARTTI

Türkiye, 2001 krizinin peşinden döviz ve enflasyon riskinden etkilenmemek için durağan(durgun) faizli, TL borçlanmaya ağırlık verdi. Bu sayede devletin faiz ödemeleri TL bazında dahi uzun süre dalgalanmadı. Sadece ekonomide kaide dışına çıkılması ve belirsizliğin artmasıyla bu yöntem terse döndü. Gömü, para bulabilmek için riski yüksek değişken faizli ve dövizle borçlanmayı çoğaltmak mecburiyetinde bırakıldı. Bu riske bir de TÜFE’ye endeksli ve altına dayalı borçlanmalar eklendi.

YÜZDE 65’E FIRLADI

İç borçlanma adeta enflasyona endekslenince Gömü’nin faiz yükü katlanarak artmaya başladı. Doların denetim altına alındığı, enflasyonun düşeceği, her şeyin daha güzel olacağı söylenen bu senenin ilk 3 ayında Gömü’nin değişken faizli borçlanma oranı geçen yıla bakılırsa yüzde 53’ten yüzde 65’e çıktı. TÜFE arttıkça faizi de artan borçlanmanın oranı yüzde 11.4’ten yüzde 28.8’e fırladı. Riske açık borçlanma yüzünden Gömü, enflasyon arttıkça rantiyeye daha oldukça para ödüyor.

Borcun vadesi de kısaldı

Geleceğe yönelik itimat azalınca borçlanmanın vadesi de kısaldı. Gömü 2017’de 71.2 ay, 2018’de 70.8 ay averaj vade ile borçlanırken bu senenin ilk 3 aylık döneminde iç borçlanmanın averaj vadesi 54.3 aya geriledi. Aynı şekilde 2017’nin mart ayında 77.6 ay vadeli borçlanan Gömü geçen martta 60.5 ay vadeyle borçlanabildi.

Borçlanma maliyeti katlandı

Gömü’nin enflasyona, döviz kuruna ve altına endeksli riskli borçlanma yöntemine geçmek zorunda kalması devletin borçlanma maliyetlerini muhteşem artırdı. TÜFE, döviz ve altına endeksli borçlanmalar bir yana TL eşeysel durağan(durgun) faizli iç borçlanmanın maliyeti bile iki kattan fazla arttı. Yurt içinden almış olduğu TL borca Mart 2017’de yüzde 11.4, Mart 2021’de yüzde 15.4 faiz ödeyen Gömü, bu senenin aynı ayında yüzde 25.6 bileşik faiz ödemek mecburiyetinde bırakıldı.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.