Yağ fiyatları neden arttı, zamlar sürecek mi?

Rusyanın Ukraynayı işgali sonrası ham yağ yüklü gemilerin Türkiyeye gelememesi ve yurt içinde bir iki aylık yığın kalmasının yarattığı endişeler yağ fiyatlarını vurdu.

Son bir yılda ülke genelinde averaj yüzde 54,4 oranında zamlanan ayçiçek yağı tutarları, bir tek iki gün içinde yüzde 18-25 aralığında daha zamlandı.

Stokların tükenme ve fiyatların daha da artma riskine karşı vatandaşlar marketlere akın ederken, marketlerde ise ürünün raf fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki ciddi farklar tepki çekti.

Peki, geçen hafta bitkisel yağ sanayicilerinin yağda bir iki aylık stoğumuz var, fiyatlar sadece bu süre içinde ithalattaki problemler çözülmezse artar şeklindeki açıklamalarına karşın niçin ciddi zamlar yaşandı?

PANİK HAVASI ARZ TALEP DENGESİNİ BOZDU

İstanbul Perakendeciler Derneği (PERDER İstanbul) Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Güzeldere, sozcu.com.trye yapmış olduğu değerlendirmede, yağ fiyatlardaki artışın nedenini arz talep dengesinin bozulması olarak deklare etti.

Rusya-Ukrayna savaşı sebebiyle tüm emtia fiyatlarında olduğu benzer biçimde ham yağın fiyatında da sert artışlar yaşandığını, benzer şekilde akaryakıta gelen zamlarla taşımacılık maliyetlerinin de ciddi şekilde yükseldiğine dikkat çeken Güzeldere, fiyatların ilerleyen dönemlerde maliyetlerdeki bu artıştan etkileneceğine işaret etti. Sadece Güzeldere, son günlerde yaşanmış olan anlık zamların vatandaşın talebini artırmasından kaynaklandığını söylemiş oldu.

Güzeldere, Geçen hafta yağ stokları bitecek algısı sebebiyle yurttaş panikledi. Bu ürkü de arz talep dengesini bozdu. Marketlerde bitkisel yağlara ciddi bir talep olunca fiyatlar da tırmandı dedi ve şu şekilde devam etti:

Hangi ürün olursa olsun, arz talep dengesi bozulursa fiyat oynaklaşır. Yurttaş ürkü havasıyla birden fazla yağ aldı. Otuz dakika içinde aynı aileden iki şahıs yağ istedi örneğin. Ürkü yapılmasa bunlar olmayacak. Bu ürkü iki gün içinde yağ fiyatlarının yüzde 20-25 aralığında artmasıyla sonuçlandı.

BİR AYLIK SATIŞIMIZI İKİ GÜNDE YAPTIK

Besin Perakendecileri Derneği (GPD) Yönetim Kurulu Üyesi Erdal Tüfekçi ise, sozcu.com.trye yapmış olduğu değerlendirmede, Ortalama bir aylık satışımızı iki günde yaptık. Vatandaşın yoğun ilgisi tedarik zincirinde dengesizlik yaratınca fiyatlar arttı dedi.

Tüfekçi, Telaşa, paniğe gerek olmadığını vurgulamakta yarar var. Talep aşırı artarsa, bir iki aylık stoğu kalan ürünün fiyatı da artar. Fiyatların artacağı endişesiyle hareket eden yurttaş şu an uygun fiyattan aldığını düşünse de, aslen talebi artırdığı için bir sonraki alımı için tutarları yükseltmiş oluyor diye konuştu.

Şu an için yağ stoklarının bitmesi benzer biçimde bir durum yaşanmadığını, bu yüzden ürkü ve telaşa gerek olmadığının altını çizen Tüfekçi, fiyatların seyrine ilişkin ise şunları söylemiş oldu:

Bir iki ay sonrasında hasadın başlamasıyla beraber yeni ürünlerin gelmesi piyasayı rahatlatacaktır. Bu süreç içinde eğer döviz kurunda beklenmeyen bir artış olursa fiyatlar geçici bir süre daha yükselebilir fakat yerli üretim devreye girince geri çekilecektir.

RAFTAKİ FİYATLA KASADAKİ FİYAT FARKLI OLAMAZ

Öte taraftan, vatandaşın ürkü alışverişi sonrası bazı marketlerde ürünün raftaki etiket fiyatıyla kasadaki fiyatı içinde ciddi farklar dikkat çekti.

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, bazı marketlerde 5 litrelik sıvı yağların raf fiyatı 130 TL iken, kasadaki fiyatının 190 TLye çıkmasına ilişkin, Bu, vurgunculuk değil de nedir? dedi.

Ürünün raftaki etiket fiyatı ile kasadaki fiyatı içinde fark olması takdirde tüketici lehine fiyat uygulanacağına dair açık kanun hükmü var. 6502 sayılı kanunun 54. maddesinin 2. fıkrası bunu açık ve net olarak ifade eder diyen Ağaoğlu,

Tüketiciler aradaki farkın ticari ön ödeme faiziyle kendisine iadesi için, tüketici yargıcı heyetlerine internetten başvurmak suretiyle hak arayabilir. Tüketici yargıcı heyeti sonucu eline ulaştığında ise, mahkeme sonucu hükmünde olan bu karar ile satıcının ödememe şansı kalmaz diye konuştu.

BİR DİĞER SORUMLU DA BİLİNÇSİZ TÜKETİCİLER

Ağaoğlu, son iki üç günde vatandaşın marketlerde yağ alışverişine koşmasının ana sorumlularının kamuoyuna zamanında izahat yapmayan dış tecim ve iç tecim bürokrasisi bulunduğunu altını çizdi.

Yeni Ziraat ve Orman Bakanı Vahit Kirişcinin, Türkiyede kafi oranda ayçiçek yağı stoku var, mesnetsiz iddialara saygınlık etmeyin, kaygı edilecek bir durum söz mevzusu değil açıklamasını ise geç kalınmış bir izahat olarak değerlendiren Ağaoğlu, bir öteki sorumlunun da marketlere saldırı eden bilinçsiz tüketiciler bulunduğunu altını çizdi.

Marketlere, satış noktalarına adeta saldırı edilmesi ve aşırı talep artışına yol açılması fiyatların yükselmesine niçin oldu ve karaborsacılara da gün hayata merhaba dedi diyen Ağaoğlu, şu uyarıda bulunmuş oldu:

Bu şekilde muhteşem dönemlerde tüketicileri itidalli davranmaya, talebi kısmaya, mecburi durumlarda ise asgari oranda alışveriş hayata geçirmeye çağrı ediyoruz.

aip2(‘pageStructure’, {“pageType”:”other”,”pageCategory”:”sozcu”,”pageIdentifier”:””}, ‘https://www.sozcu.com.tr/rss/tum-haberler.xml’);var aip2_pageCategory = “sozcu”;

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.