Sandığın üzerinde 1 ay yatan halk gördünüz mü?

Seçim Kanunu’ndaki tartışmalı maddeleri değerlendiren Prof. Süheyl Batum, “İlk kez bir parti yargıç güvencesini kaldırmak istedi. Diyorlar ki ‘insanoğlu sandığa haiz çıkarsa hile olmaz’, insanoğlu daha iyi mi haiz çıkacak? ” dedi.

Sevgili okurlar, dün Türkiye’nin önde gelen, en deneyimli Anayasa hukukçularından kabul edilen Profesör Dr. Sayın Süheyl Batum’la Mustafa Kemal Atatürk Havalimanı’nın kapatılıp yerine millet bahçesi yapılmış kararının neticeleri ne olur konusunu ve bir hukuk devletinde “TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) onaylamadığı takdirde öteki araştırma müesseselerinin istatistik yayınlayamaması” ile ilgili olarak iktidar partisinin hazırladığı yasa taslağı kanunlaştığı takdirde bunun uygulanıp uygulanamayacağını konuşmuştuk. Bugün, seçime aylar kala Seçim Yasası’nda meydana getirilen karmakarışık değişikliklerden mühim olan bazı maddeleri konuşacağız. Burada konuşulan, daha iyi anlaşılması için çalıştığımız konuların hepsi geleceğimiz açısından son aşama mühim.  İçinde bulunduğumuz ve demokrasiye uymayan sistemde her getirilen yasayı yada sonucu bir çok kez kabullenmek zorunda kalıyoruz fakat en azından hangi amaçla yapıldığını ve siyasal ya da hukuki detaylarını da öğrenmek zorundayız.

■ Sayın Süheyl Batum, yeni seçim yasasında birçok noktada değişim var ve hepsinde de değişik görüşler ileri sürülüyor. Siz ne düşünüyorsunuz?

Bu yeni seçim yasası da iktidarın amacının ne işe yaradığını gösteren, oldukca mühim ve hukuka, tamamıyla Anayasa’ya aykırı bir yasa değişikliğidir. Bu hükümet ittifakları kendisi getirdi. “Ben kafi çoğunluğu alamayabiliyorum, MHP düştü, ben baş edemeyeceğim” dedi ve ittifaklar yasasını getirdi. “Tamam, güzel” dedik, şimdi 4 yıl sonrasında değiştiriyor. “Hayır, ittifakları değiştirmedim” diyor. MHP’yi düşünerek yüzde 7’yi aşan partiler temsilci getirebilirler fakat yüzde 7’yi aşmıyorsa aralarında ittifak yapabilirler. Sadece eskiden ittifak yaptıklarında bunun bir karşılığı vardı; ittifakın almış olduğu oya nazaran milletvekili çıkarıyorlardı. Şimdi ittifakı yalnız MHP baraj altında kalırsa diye onu düşünerek getirmiş. Artık 7’yi aşan partilerle ittifak meydana getiren daha minik partiler için ‘kendisi de 7’yi aşarsa Meclis’e girebilir’ diyor fakat şunu getiriyor: Bir milletvekili bile çıkarmasına engel olmak için, ‘seçildikten sonrasında partiler kendi içlerindedir, ittifak yapmış-yapmamış ayırımı yoktur, kendi almış olduğu oya nazaran temsilci çıkarabilir’ diyor. Örnek olarak ‘bir yerde yüzde 3 alarak ittifaka girmişse, asla milletvekili çıkaramayabilir’ diyor. Eskiden toplam oy üstünden milletvekili çıkarıyordu.

‘SENİN OYUN BANA YAZILSIN’

‘Sen gel ittifaka, milletvekili çıkarmayacaksın fakat ben sana bir ekip imkanlar sağlayabilirim fakat senin oyun da bana yazılsın’ anlamına gelir bu.

İkincisi, inanılmaz bir şeyi değiştiriyorlar, inanılması mümkün olmayan. Bugüne dek 61 Anayasa’sı ile gelen ve Türkiye’de en fena zamanlarda bile verdiği kararlarla seçimlerin dürüst, adil, eşit olmasını elde eden Yüksek Seçim Kurulu vardı. Bu Yüksek Seçim Kurulu’nun bir dönemden beri almış olduğu kararları çoğumuz biliyoruz. 2017’den sonrasında hele tüm hakimleri Sayın Cumhurbaşkanı atayabildiğine nazaran bu sistem iyice bozuldu. Gördük örneklerini; mühürsüz oyların son anda kabul edilmesi benzer biçimde, 2019’da her şeyi kabul edip yalnız İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı hukuka, kanuna, daha önceki kararlara yüzde yüz ters düşerek iptal etmesiyle Yüksek Seçim Kurulu tarafsızlığını yitirdi. Fakat iktidar bugüne dek bir şeyle oynayamamıştı ve en mühim hususlardan biri buydu; seçimlerin yargıç güvencesi altında olmasının sağlanması.

İl seçim kurulları “en kıdemli 3 hakim” tarafınca yönetiliyordu ve ilçe seçim kurullarında da “ondan sonrasında gelen en yetkili hakim” ilçe seçim kurulu başkanı oluyordu. Bugüne dek bana bir tek şahıs, hatta iktidar partisi dahi göstersin, desin ki “En kıdemli hakim olmasından meydana gelen sıkıntılar şunlar, şunlardır, kıdemli hakim koyduğumuz için şöyleki bir problem oldu” desin, bir örnek göstersin kabul ederim. Şimdi bunu değiştirdiler. Bizde tane haline geldi, siyasetçiler genel anlamda hukuku “Biz muntazam davrandıktan sonrasında hukuk olsa ne olur, olmasa ne olur” şeklinde değerlendirir oldular. Oysa Alman’ın, İngiliz’in, Fransız’ın bizlerden daha azca sorunla karşılaşmasının sebebi onların hukuka bağlı olmasıdır. Diyorlar ki “İnsanlar sandığına haiz çıkarsa hile olmaz”,  insanoğlu daha iyi mi haiz çıkacak, siz Türkiye’den başka sandığın üstünde bir ay yatan bir halk gördünüz mü? Bir ay yatan halk görmedim fakat görevini yapmayan siyasetçi gördüm, yargı güvencesi yalnız Türkiye’ye verilmiş bir şey değildir, tüm hukuk devletlerinde vardır. Bu yargıç güvencesini ilk kez bir parti ortadan kaldırmak istedi. Hazırladığı iddia edilen Kurtarılışı Yıldız ve Yaşamsal Yazıcı diyorlar ki “Ne demek, en kıdemli hakim en iyi bilen demek midir? Bu şekilde olduğunda da birçok sorun doğmuyor mu?” Hangi sorun doğuyor bir açıklayın bakalım. Bu kanunda da kamu yararı yoktur. Anayasa Mahkemesi’ne başvurulduğunda AYM bunu iptal edecektir.

■ Sayın Batum, Cumhurbaşkanı’nın propaganda yasaklarından muaf tutulması da AYM’ye götürüldü. Bunu da AYM iptal eder mi?

Bu Seçim Yasası’na öteki yasalardan değişik olarak “cumhurbaşkanı” ifadesini koymadılar. Eskiden başbakana yasak getirilen maddeye cumhurbaşkanını koymayarak, yalnız bakanlar yapması imkansız diyorlar. Oysa “Cumhurbaşkanı ve bakanlar yapması imkansız” demesi lazımdı, daha ilkin de YSK bu denetimden kaçmıştı. Bu da bir yol temizliği hareketidir. ‘Erken bir baskın seçim olabilir, tüm önlemleri alalım’ diyorlar bu belli. Şimdi başbakan olmadığı için o ifadeyi kaldırıyorsan cumhurbaşkanını koyman lazım, artık yansız bir cumhurbaşkanı değil ki parti başkanı. Dünyanın tüm demokratik vatanlarında bırakın parti başkanı olmayı, bir partiden gelen cumhurbaşkanını aynı yasaklara doğal olarak tutarlar, hatta onun konuşma süresi partisininkine eklenmiş olur. Dikkat edin “parti genel başkanı” olmadıkları halde yapıyorlar, bizde ise üstelik parti genel başkanı. Seçimlerde Anayasa’nın gerektirdiği eşitliği, dürüstlüğü tamamıyla bozan bir madde bu. Hem tüm gün tek parti konuşacak, hem de bir taraftan genel başkanı propagandaya devam edecek. Dikkat edin, 6 parti oturup “Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş” için toplantı yapıyorlar, Türkiye’nin en mühim televizyonları bunu görmezden geliyor, bu şekilde bir ülkede seçime gideceksiniz ve seçim yasasında bu değişikliği yapmışsınız.

Kıdemli hakim son seçim güvencesiydi

■ CHP, içinde kıdemli hakim değişikliği de olan 4 madde için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu değil mi?

Evet, başvuruldu. İl ve ilçe seçim kurulunda en kıdemli hakimin olması bir güvence getirir. Bu şahıs kıdemlidir ve Cumhurbaşkanı tarafınca atanmış olan yada onun kurduğu Hakim ve Savcılar Kurulu tarafınca son dönemde atanmamış hakimlerdendir. Bunun yerine ne getiriyor, birinci sınıfa ayrılmaya hak kazanmış, birinci sınıfa ayrılmış…  Birinci sınıfa ayrılmış demek daha birinci sınıfa ayrılmak için minimum 3 yılı var anlamına gelir. Dolayısıyla kendi atadıkları kişilerden il ve ilçe seçim kurullarına “Yüksek Seçim Kurulu’ndan sonraki en büyük güvenceyi” bozmak için getirilmiş bir maddedir. Bunun yapılmış sebebi geçen belediye seçimleri kaybedildiğinde, ilçe seçim kurulunu denetleyen il seçim kurulundaki kıdemli hakimdir. Kıdemli hakimlere söz geçiremedikleri için oldukca mühim olan bu seçimlerde son olarak güvencelerden birini ortadan kaldırmak istiyorlar.

Hep söylediğim benzer biçimde bir değişim yapılıyorsa “kamu yararı” olmalıdır, bir partinin yararı değil, bir partinin ziyanı değil. Biri bana desin ki “Bak Süheyl Batum sen bilmiyorsun, en kıdemli hakimin kaldırılmasında şu yararlar vardır, zira şu şu sıkıntıları çektik” desin, somut veriler söylesin kabul edelim.  “En kıdemli hakim en iyi bilen hakim midir” benzeri yorumların tümünde saçma sapan ve hukuk dışı gerekçeler haricinde kamu yararı bulunduğunu gösteren bir tek niçin yoktur. Bir partinin yararı vardır ve Anayasa Mahkemesi bana nazaran bu değişimleri iptal edecektir.

aip2(‘pageStructure’, {“pageType”:”other”,”pageCategory”:”sozcu”,”pageIdentifier”:””}, ‘https://www.sozcu.com.tr/rss/tum-haberler.xml’);var aip2_pageCategory = “sozcu”;

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.