İçtiğiniz çay ne kadar sağlıklı?

Devletimizde en oldukça tüketilen içeceklerin başlangıcında gelen çayın genel vücut sağlığına sayısız faydası var. Üstelik bu yararları bilimsel araştırmalarla da kanıtlanmış durumda… Peki çay tüketirken nelere dikkat edilmeli, hangi yanlışlardan kaçınılmalı? İşte İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk’in açıklamaları…

Neler ihtiva eder?

Çay birçok hastalığın önlenmesinde yarar elde eden ve güçlü antioksidan olduğu malum polifenol ailesinden flavonoidleri ihtiva eder. Çayda bulunan en mühim flavonoid kateşinlerdir. Kateşinler içinde en mühimleri ise epigallokateşin-3-gallat (EGCG) ve epikateşin-3- gallat (ECG)’dır. Bu iki bileşiğin yüksek derecede antioksidan özelliği bulunmaktadır. Çayın içindeki öteki mühim unsur ise kafeindir. Kahve çekirdeğinde bolca oranda bulunan kafein, çay çeşitlerinde değişik miktarlarda bulunmaktadır. Beyaz ve yeşil çayda C ve K vitaminleri ve tein isminde olan beyindeki zihinsel süreçleri destekleyen bir aminoasit bulunmaktadır.

Üretim aşaması oldukça mühim

İşlenme süreci, yetiştiği yörenin iklim özellikleri, radyasyona maruz kalıp kalmadığına yol açan rakımı, toprağın türü, kimyasal gübre-tarım ilacı kullanılıp kullanılmaması ve sulama çayın standardını ve sağlığını belirler. Kahvede olduğu benzer biçimde çaya da hasat edilmeden ilkin bol miktarda kimyasal gübre ve ziraat ilacı uygulanmış olabilir. Kimyasal gübre çayın toksik tesirleri olan ağır metallere maruz kalmasına neden olur. Ziraat ilaçları da kanserojendir. Türkiye’de çay üretiminde ziraat ilaçlarından daha oldukça kimyasal gübre kullanımı söz mevzusudur. Dolayısıyla mümkün olduğunca organik ve mahalli olarak Türkiye’de üretilmiş çayların tüketilmesinde yarar vardır. Ek olarak, hasadı meydana getirilen çayların muhafaza koşulları da son aşama önemlidir. Menşei belli olmayan yada menşeine güvenilmeyecek olan çayların hangi koşullarda üretildiği, kimyasal gübre ve ziraat ilaçlarına maruz kalıp kalmadıkları, muhteviyatında domuz kanı benzer biçimde istenmeyen renklendirici unsurların bulunup bulunmadığı bilinemez.

Iyi mi tüketilmeli?

Çayı demlerken yada demledikten sonrasında yüksek ısıya maruz bırakmamak gerekir. Uzun süre kaynatılan çaydaki tein ve tanenler zarar görebilir. Bu yüzden kanserojen tesiri olabilir. Bilhassa dışarda tüketilenlerde acı bir tat var ise bu durum çayın taze olmadığını gösterir. Öte taraftan devletimizde çay oldukça sıcak tüketilmektedir. Bilhassa Erzurum, Ardahan, Kars benzer biçimde yörelerde oldukça sıcak içilen çaylara bağlı olarak ortaya çıkan yiyecek borusu kanserleri yaygındır. Çaya rafine şeker ve öteki tatlandırıcılar eklenmemelidir. İlave edilecek tek şey limon suyu olabilir. Limon suyu hem çayın antioksidan enerjisini artırır hem de asiditesini azaltarak daha sıhhatli bir içecek haline gelmesini sağlar. Yiyecek esnasında yada sonrasında derhal çay içmemek gerekir. Kansızlık problemi olanların yemekten bir saat sonrasında açık, limonlu bir çay tercih etmeleri yararlı olur.

Nebat çaylarından farkı

Siyah, beyaz, yeşil ve oolong çayı ‘Camellia sinensis’ olarak malum aynı bitkinin yapraklarından elde edilir. Nebat çayları ise çay bitkisi dışındaki herhangi bir bitkinin üstüne sıcak su dökülmesiyle hazırlanıp içilir. Nebat çaylarının kendilerine özgü tıbbi yararları olabilir fakat bu çaylar, çayı çay icra eden polifenollerden yoksundur.

İşte yararları

Kalbi ve damarları korur

Bilgili tüketilen çay, damarların içini saran endotel hücrelerin fonksiyonlarını destekleyecek şekilde damarları açık tutup, kan akışını artırarak, damar sağlığını korur. Dolayısıyla kalp-damar hastalığı; Alzheimer ve Parkinson riskini azaltır. Bilimsel araştırmalara bakılırsa günde yalnızca bir fincan siyah yada yeşil çay içmek kalp krizi riskini azaltır. Çayın damarlar üstündeki bu pozitif tesiri antioksidan kateşinlerden oluşur. Japonya’da meydana getirilen birçok emek harcama çayın fena kolesterolü (LDL), tansiyonu ve kan şekerini düşürebildiğini göstermektedir.

Diyabet ve kanser riskini azaltır

Çayda bulunan polifenoller pek oldukça kanser türüne karşı önleyici tesir göstermektedir. Bilhassa meme, cilt, prostat, ağız ve yumurtalık kanserlerine karşı yeşil çayın koruyucu tesiri olduğu bildirilmektedir. Dünya genelinde hanımefendilere özgü en yaygın kanser türü olan meme kanserinin Asyalı hanımlarda, Avrupalı ve Amerikalı hanımefendilere bakılırsa oldukça daha düşük olmasının sebeplerinden biri yeşil çay tüketimidir.  Çay ihtiva ettiği bileşenlerle kandaki glikoz seviyesini düşürerek diyabet riskini de azaltır. İçerdiği polifenoller ve kafein bazal metabolizmanın hızlanmasına, sempatik sinir sisteminin hızlanarak yağ yakılmasına niçin olur. Çay bitkisi vücuda tek bir kalori eklemeden bunu yapabilen tek içecektir. Her gün tertipli çay içen hanımefendilerin osteoporoz riski azalır ve kemik yaşları daha gençtir. Çayda bulunan polifenollerin prebiyotik olarak tesir ederek, bağırsak florasını desteklediği tespit edilmiştir.

aip2(‘pageStructure’, {“pageType”:”other”,”pageCategory”:”sozcu”,”pageIdentifier”:””}, ‘https://www.sozcu.com.tr/rss/tum-haberler.xml’);var aip2_pageCategory = “sozcu”;

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.