Duvarları argo sözcüklerle kirletilen 300 yıllık camii koruma altına alındı – Sözcü

Antalya’nın Serik ilçesinde 13. yüzyıldan kalma Macar Camii’nin duvarlarına geçen yıl yazılan argo ve negatif ifadeler içeren yazılar, Antalya Valisi Ersin Yazıcı’nın talimatıyla korservasyon ve restorasyon uzmanının da yer almış olduğu 5 kişilik uzman ekip tarafınca temizlenirken, cami koruma altına alındı.

Duvarları argo sözcüklerle kirletilen 300 yıllık camii koruma altına alındı

Antalya’nın Serik ilçesi Abdurrahmanlar-Gebiz karayolu üstünde, Gebiz Mahalle merkezine ortalama 1,2 kilometre uzaklıkta ve 2013 senesinde Antalya Koruma Bölge Kurulu tarafınca tescillenen 13-15. yüzyıla tarihlenen zamanı Macar Camii Antalya Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı’nca (YİKOB) tarafınca restore edilerek hem ibadete açılacak hem de turizme kazandırılacak.

Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Birim Müdürü Cemil Karabayram, zamanı Macar Camii’nin geçmişten bugüne dek motif ve mühürlerini büyük oranda koruyarak günümüze gelmeyi başardığını söylemiş oldu.

“İÇ SÜSLEMELERİN BULUNDUĞU ALANA ARGO SÖZCÜKLER YAZILMIŞ”

Zamanı geçmişine bakılmış olduğu süre yapım yılı net bilinmemekle birlikte 15. yüzyıla kadar uzanan zamanı bir serüvenin yaşandığını söyleyen Karabayram,

“Bugünkü adıyla da, geçmişte de tarihteki yaşanmış vakalarla birlikte göçebe yaşamın yaşamımıza girmesiyle birlikte Macar Camii olma özelliği taşıyan oldukça zamanı bir yapıdır.

Bu mekanın iç kısımlarındaki kalem işi süslemelerin bulunmuş olduğu yerlerde geçen yıl kim ve kimler tarafınca yazıldığı tespit edilemeyen ahlaksız argo sözcükler ve birçok öteki negatif unsuru içeren kelimeler yazılmış. Mevzuyla ilgili Sayın Valimiz Ersin Yazıcı, camideki bu yazıların acilen silinmesi, temizlenmesi ve caminin koruma altına alınmasına yönelik yönerge vermiştir.

Caminin iç kısmındaki kalem işi süslemelerin bulunmuş olduğu yerlerde kim tarafınca yazıldığı tespit edilemeyen argo sözcükler ve birçok öteki negatif unsuru içeren duvar yazılarının, koruma önlemleri çerçevesinde silinmesi ve yapının koruma altına alınması için 2021 senesinde emek harcama başlatıldı.

Antalya Valimizin talimatıyla korservasyon ve restorasyon uzmanının da yer almış olduğu 5 kişilik ekip kuruldu. Camide yeni konservatif bir emek harcama yapılmış oldu. Dökülmek suretiyle olan ortalama 200 yaşındaki sıvalar sabitlendi. Mevcut hali korundu.

Uzman ekip, caminin iç kısmındaki kalem işi süslemelerin bulunmuş olduğu bölgelere, kimliği belirsiz kişilerce yazılan argo sözcükler, siyasal parti adları ve negatif unsur içeren yazıları, duyarlı bir emek harcama ile temizledi” dedi.

Karabayram, yazıların temizliği esnasında, zamanı süslemelere zarar vermeyecek şekilde, kimyasal içermeyen, naturel yöntemler kullanıldığını, oldukça titiz bir temizlik süreci yaşandığını söyledi.

“KAMULAŞTIRMA ÇALIŞMALARI BAŞLATILDI”

Caminin, hususi mülkiyette bulunduğunu da belirten Karabayram, Antalya Valiliği ve Serik Belediyesi tarafınca cami arazisinin kamulaştırılması için işlemlerin başlatıldığını kaydetti. Kamulaştırma çalışmalarından sonrasında buranın restore edilerek gelecek kuşaklara en iyi şekilde aktarılacağını söyleyen Karabayram,

“Ek olarak, vatandaşların yakarma mekanı olarak kullanılması için arzuları da var. En kısa sürede buradaki emek harcamalar tamamlanacaktır. Ek olarak Macar Camisinin doğu bölümünde bulunan 4 mezarın bulunduğunu ve bunların kime ilişkin bulunduğunu bilemiyoruz. Bununla ilgili bir emek harcama ve araştırma yapılacak” dedi.

Uzman Kazıbilimci Yiğit Kılıç, Macar Camii’nin 13. ve 14. yüzyılda Macaristan’dan gelen Yörük Türkmenlerinin, hemen sonra 15. yüzyılda buraya tamamen yerleştikten sonrasında inşa ettikleri kervan yolu camisi bulunduğunu söylemiş oldu. Kılıç, “Burada kervansaray mantığı ile durup dinlenip ibadetlerini gerçekleştirdikten sonrasında devam ettikleri yol güzergahında bulunan bir camidir. Buradaki süslemeler ise 18. yüzyıl işlemeleridir. Bunu o döneme ilişkin bulunduğunu yaptığımız çalışmalardan biliyoruz” diye konuştu.

Serik İlçesi Gebiz Mahallesi sakini Erdal Aktaş (57) ise “Atalarımız Gebiz’de o dönemlerde cami yokken buraya namaz kılmaya geliyorlarmış. Bu zamanı caminin koruma altına alınarak tekrardan restore edilmesi için emek harcama başlatan sayın valimize ve belediye başkanımıza teşekkür ediyoruz dedi.

MACAR CAMİİ’NİN MİMARİ ÖZELLİKLERİ

Abdurrahmanlar-Gebiz karayolu üstünde, Gebiz Mahallesi merkezine ortalama 1,2 kilometre uzaklıkta ve 2013 senesinde Antalya Koruma Bölge Kurulu tarafınca tescillenen Macar Camii, yapı kare planlı, pandantif geçişli, kubbe örtülü ve tek mekanlı.

Yapının girişi, şimal cephede bulunan dikdörtgen biçimli kapı açıklığından sağlanırken, güneydoğu ve güneybatı köşelerinde birer tane, batı cephenin ortasında ise bir tane dikdörtgen biçimli pencere yer ediniyor.

İnşa zamanı kati olarak bilinmeyen caminin sivrilen kubbesi, malzeme-teknik biçimi, mihrabın alçak ve mütevazı yapılması şeklinde özellikler göz önüne alındığında, 13-15’inci yüzyıl mescitleri ile benzerlik gösterdiği ifade ediliyor.

Yapının harim duvarlarında, kubbe geçişlerinde ve kubbe iç kısmında kalem işi süslemeler bulunuyor. Söz mevzusu kalem işi süslemeler, beyaz kireç katkılı sıva üstüne, mavi, açık yeşil, sarı ve kahverengi renkler kullanılarak yapılmış. Süslemeler; kıvrık dallı bitkisel madalyonlar, Osmanlıca yazılar, stilize kuşlar ve geometrik bezemeler içeriyor. (İHA)

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir