Dövize erişim giderek zorlaşıyor

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç SÖZCÜ’nün sorularını yanıtladı. Ödemeler krizi riskine yönelik sorumuzu yanıtlarken, Türkiye ekonomisinin yaşamış olduğu dış finansman baskısı sebebiyle döviz biriktirmeye yönelik her hafta yeni bir regülasyonun devreye girdiğine işaret eden Öztok, bu düzenlemelerin devam edeceğini söylemiş oldu.

Biriki satışı ve Kur Korumalı Mevduat’la döviz kurları bir süredir frenleniyor, bu durum daha çok sürdürülebilir mi?

Kur korumanın temelinde liralaşma değil, aksine ekonomiyi daha çok dolarize etmek yatar şundan dolayı dövize endekslenmiştir bir kere. Bu ürünün miktarı büyüdükçe de ekonomide risk birikir. Aslen bir taraftan faizi çoğaltmak istemiyorken, öteki taraftan bu ürünle yüksek getiri sunuyoruz şundan dolayı enflasyon var. Sürdürülebilir mi. Eğer bir süre para basarsanız, vakit kazanırsınız ve sürdürülebilir olduğuna dair yanılgı oluşabilir. Fakat her para basma enflasyon demek. Her enflasyon da dövize talebin artması demek. Dolayısıyla ekonomide bir taraftan riskler birikirken siz sürdürüyoruz yanılgısı yaşarsınız fakat bunun bir sonu var.

Bu durumda kur denetimine yönelik yeni düzenlemeler beklenebilir mi? Döviz ihtiyacının ödemeler dengesi krizine dönüşme riski var mı?

Türkiye ekonomisi dış kaynakla dönen bir iktisat. Kur şoku yaşamış, enflasyonu yüzde 70’e gelmiş bir ekonominin bugün küresel ekonomide dövizi ucuz maliyetle bulması oldukca ihtimaller içinde değil. Pahalıya bulduğumuz için de dövize erişimimiz zorlaşmakta ve son dönemde frekansı artarak gördüğümüz regülasyonlar devreye giriyor. İhracat bedellerinin ilkin yüzde 25 sonrasında yüzde 40’a çıkması, menkul alım satımlarının TL ile yapılacak olması, KKM’ye ilişkin mecburi karşılık uygulamaları, hepsi artan döviz ihtiyacından kaynaklanıyor. Ödemeler dengesi krizi çıkar mı sorunuza istinaden de, Türkiye ekonomisi halihazırda dış finansman baskısı yaşayan bir ekonomidir. Tam da bu yüzden her hafta dövize dair (biriki biriktirmeye dair) yeni bir regülasyon duyuyoruz. Duymaya da devam edeceğimizi düşünüyorum.

20’si dışardan 50’si bizlerden

Iktisat yönetimi enflasyonda yaz aylarından itibaren düşüşün başlayacağını öne sürüyor. Sizce mümkün mü?

Tüm dünyada arz yanlı, enerji ve besin kaynaklı bir enflasyon mevcut. Fakat emsallerimize baktığımızda averaj enflasyonları yüzde 10’u geçmezken bizde bu sayı yüzde 70. Bunun sebebi Türkiye’deki enflasyonun yalnız arz yanlı olmamasıdır. Yüzde 70’lik enflasyonun 15-20 puanı global enflasyondan kaynaklanırken geriye kalan 50 puanlık kısım iç ekonomiden kaynaklanıyor. Kur geçişkenliği, atalet, beklentilerdeki bozulma ve en önemlisi ekonominin ısınmış olması bu denli enflasyona sebep oluyor. Doğrusu talep yanlı enflasyon da mevcut. Bir tek çekirdek kısaca besin ve enerji dışı enflasyon kalemine de bakarsanız, enflasyonun şiddetin görebilirsiniz. Bu şekilde bir durumda enflasyonun kendi kendine düşmesini beklememek lazım.

YOKSULLAŞMA İLE MÜCADELE EDİLMELİ

Gizem Öztok Altınsaç, “Enflasyonu düşürmek lüzumlu fakat yeter şart değil. Sadece ekonomide kaynak dağılımını verimli hale getirebilirseniz eşitsizlik ve yoksullaşma ile tam anlamıyla savaşım etmeniz mümkün olur” dedi.

Seneler evvel uygulansaydı doğru olabilirdi

İçinde bulunduğumuz durumda ekonomide öncelikler ne olmalı?

En birinci önceliğimiz dövizi denetim değil, enflasyonu denetim olmalı. Aslına bakarsanız enflasyonu denetim etmede başarıya ulaşmış olduğunuzda kuru da denetim etmiş oluyorsunuz. TL’ye kıymet kaybettirip cari açığı kapama mevzusu çok da fazla hesaplandığı benzer biçimde olmadı. Seneler evvel doğru bir ekonomi politikası olabilirdi fakat artık bu şekilde bir global döngüde değiliz. İktisat kaide işi. Tasarruflarınızı da artırıp cari açığı kapatmak istiyorsanız da ilk olarak enflasyon konusunu doğru adımlar atarak çözmelisiniz.

aip2(‘pageStructure’, {“pageType”:”other”,”pageCategory”:”sozcu”,”pageIdentifier”:””}, ‘https://www.sozcu.com.tr/rss/tum-haberler.xml’);var aip2_pageCategory = “sozcu”;

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.