Ani durma – Ege Cansen

Ege Cansen

Türkiye ekonomisinin, bu sonbaharda ansızın duracağı yada buna yakın bir çöküntü yaşayacağını öngören iktisatçılar var. Ben, buna pek olasılık vermiyorum. Fakat söylenenlere de boş veremiyorum. Zira bu senaryodan bahsedenler içinde, yılların piyasa iktisatçıları ve hocaları  var. “Ani durma”dan (İngilizcesi sudden stop) bahsedenler somut olarak ne kastediyor diye düşündüm. Netice itibarıyla ben de 60 senedir Türkiye ve dünya ekonomilerini izleyen ve yorumlayan bir kişiyim. Bu “ansızın durma” denen vaka geçmişte de cereyan etmiş ki; “sudden stop” diye bir deyim oluşmuş. Öyleyse benim informasyon dağarımda da bu “şeyin” bir tanımı olmalıdır. Sözgelişi doğada timsah diye bir canlı olmasaydı, timsah diye bir kelime de olmazdı. Ya da timsah sözcüğü bambaşka bir anlama gelirdi. “Sudden stop”u düşünmeye başlayınca aklıma bir darbe hikayesi geldi. Tanımı azz sonrasında!

BAK BAKALIM YETERLİ DÖVİZ VAR MI?

Malum, bizim askeri yada sivil zinde kuvvetlerimiz içinde, ülkeyi, işbaşındaki “fena” iktidardan kurtarmak için, onu bir darbeyle devirmekten başka deva yoktur diye düşünenler hep olmuştur. Bugün de vardır sanıyorum. Bunların  sonuncusu İslamist FETÖ’dür. FETÖ, evleviyetle kendisini tasfiye etmeye çalışan laik orduyu içten fethe çalıştı. Sonrasında döndü bu fetihte kendisine en büyük müzahareti gösteren İslamist AKP’yi devirmeye kalkıştı. Ne mutlu ki; bu girişim şu yada bu sebeple akim kaldı. Yoksa halimiz dumandı. Rivayete gore gene bu şekilde bir “devrim/darbe” girişimi öncesinde devrim konseyi başkanı, mali işlerden görevli başkan yardımcısına “Harpte zamanlama oldukça önemlidir. Bakın bakalım, Merkez Bankası’nda kafi döviz var mı?” diye komut vermiş. Yanıt “kafi döviz yok” olunca cunta, darbeyi ertelemiş.

12 EYLÜL ERTELENMİŞ BİR DARBE MİDİR?

Akreditif transferlerinin 18 ay sonrasında yapıldığı için ithalatın çifte finansmanla kısaca karaborsa dövizle yapıldığı, tefeci bankerlerin ve yabancı bankaların fahiş faizle Türk bankalarında kur garantili Dövize Çevrilebilir Mevduat yapmış olduğu,  elektriğin programlı olarak  günde 4 saat kesildiği, fuel-oil, mazot ve kömür sıkıntısı yüzünden fabrikaların durakladığı, evlerde kaloriferlerin yanmadığı, derhal her malın sadece karaborsadan tedarik edilmiş olduğu, benzinin karneye bağlandığı, anarşinin ülkede kol gezdirilmiş olduğu 1979 sonbaharında Ecevit baştayken darbe yapılacakmış. Rivayete gore, MB’de kafi döviz olmadığı için ertelenmiş. Planlanan darbe 24 Ocak İstikrar Paketi ile döviz sıkıntısı ortadan kalktıktan  sonrasında  12 Eylül 1980’de Demirel baştayken yapılmışmış.

DÖVİZ BİTMEDEN, EKONOMİ ANİDEN DURMAZ

Türkiye yada herhangi bir ülkede döviz bitmeden kısaca dış ödemelerde ülke acze düşmeden (default etmeden) iktisat ansızın durmaz. Yalnız ansızın durma değil, enflasyon da ansızın yükselmez. Ben, AKP’nin bu gerçeğin bilincinde bulunduğunu sanıyorum. Bu yüzden AKP, taze döviz bulmak için papazı tavlamak şartsa “oruç bile bozabilir”. Karşıcılık de döviz işini sağlama (IMF ile diye okuyun) bağlamadan iktidara gelmeye çalışmasın. Bağladı ise onu da şimdiden açıklasın. Sakın ha, MB faizini %14’ten, %75’e çıkarınca, Türkiye’ye oluk oluk sıcak döviz akacağını bu yolla döviz açığı meselesini çözeceklerini sanmasın. Bu oldukça naif bir düşüncedir.

Son söz: Kısa vadeli çözüm, uzun vadeli sorundur.

Ege Cansen Ege Cansen Tüm Yazıları için tıklayın

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.